AİLE ANAYASALARI İŞE YARAR MI?
NEDİR? NE DEĞİLDİR?
 
 
 
 
 
"Dünyaya ve ülkelere baktığımızda, analizler yaptığımızda %75,  %80’ e yakın kısmının aile şirketlerinden oluştuğunu görmekteyiz."
 
 
 
 
 

Aile Anayasası kavramına baktığımızda, tanımını dünyada incelediğimizde, ülkelere ve şirketlere göre değişkenlik arz eden isimler altında oluşturulduğunu görmekteyiz. 

"Aile Anayasası; Aile Prensipler Oluşum Bildirisi, Tebliği, Aile Değerleri, Kurallar, Oluşum değerlilikleri, Aile Kuralları, Prensipleri ve Düzenlemeleri, Aile Stratejik Planı, Planları" gibi değişik isimlerde oluştuğunu, oluşturulduğunu görmekteyiz.

Ülkemizde ise; Aile Anayasası kavramı ve algısı yaygınlaşmış, her şekliyle bu kavram üzerinden yapılandırmalar oluşturulmaktadır. Aile Anayasası bütünlüğü içerisinde en önemli husus, oluşum Aile ve Şirket bütünlüğü ayrıştırılıp daha sonra bu bütünlük sağlanarak entegre işleyiş, uygulama ve uyarlama adımlarının oluşturulmasıdır.

Aile Anayasası, ailenin temel değerlerinin, ailenin ilke ve değerlilikleri ile dış vizyon yapısının, misyon yapısının, gelecek planlamada aile üyelerinin yapılarını, durumlarını, şirketin aile üyeleri, hissedarların, yöneticilerin, yönetim kurulunun, kurularının nasıl oluşacağı, oluştuğuna kadar ki yapının yönetimsel, mali, hukuki olarak belirlenmesini, aile anayasası bir bütün şekliyle de yönetim organları arasındaki ilişkiyi aile üyelerinin, aile işlevinin yönetiminin nasıl ve ne şekilde olacağını, şekilleneceğini, aile üyelerinin aile işinin yönetiminde nerede, ne zaman, hangi zaman içerisinde, hangi yetkinliklerde yer alacaklarını da oluşturan, bütünleştiren bir uygulamalar bütünlüğüdür.

Ülkemizde birçok aile şirketinin yazılı, resmi bir anayasası olmamasına rağmen, genel olarak aile bireylerinin ve işteki yönetsel organizasyonel değerlilikteki hakları, yükümlülükleri ve beklentilerini belirleyen resmi olmayan, kuralları, teamülleri, uygulamaları vardır. Ancak bu süreç kurucuların / girişimlerin olduğu şirketlerde halen devam etmekte, ettirilmektedir. Ailenin büyümesi ve gelişmesi neticesinde işler ve aile yönetimi kompleks, karmaşık bir yapıya girmiştir.

Ailenin genişlemesi neticesinde şirket ve ailenin yönetimi kontrolü karmaşık hale gelmekte, değerler, düşünceler değişmektedir. Artık her ailenin yapısına, örf adet, yaşam şekline, iş ve iş yapma, gelecek bütünlüğüne göre, aile bireyleri arasında paylaşılacak her aile ve işletmeye özgü yazılı sistematik bütünlüğünde hukuki, mali, yönetimsel, uygulanarak, uyarlanarak yazılı ve resmi bir anayasa oluşturulması gerekmekte, çok büyük önem arz etmektedir. Bunu yapmayan, oluşturmayan aileler ve şirketler gelecek vizyonlarında ömürlerinin kısa olduğunu, olacağını bilmelidirler. Bu uygulamalar ile önlemlerini almalıdırlar.

Aile anayasalarının şeklinin ve içeriğinin, kapsamının, aile yapısına, ailenin büyüklüğüne, şirketin hangi gelişim aşamasında olduğuna ve aile üyelerinin işe katılım, istihdam politikalarına, ailenin örf, yaşayış, ilkelerine, yönetim bütünlüğüne, aile üyelerinin yetkinlik yapılarına göre değişiklikler, farklılıklar gösterir.

Bu bilgi bütünlüğü farkındalığı ile Aile Anayasalarını oluşturmaktadırlar. Anayasaların her bir maddesinin bugün ve gelecek için önemli olduğunu unutmamalıdırlar. Şirketlerin uzun yaşama sırrının Aile Anayasası olduğunu da unutmamalıdırlar.